Değerli velilerimiz ve sevgili öğrenciler;
8. sınıfın Kasım ayı, LGS yılının en yanıltıcı dönemidir. Okulda ortak yazılılar biter, ilk denemelerin sonuçları gelir ve neredeyse her evde aynı soru sorulur: "Bu netlerle nereye gideriz?" Bu soru doğaldır ama erken sorulmuş bir sorudur. Bu dönemde cevabı belirleyen, bugünkü net değil; önümüzdeki otuz haftanın nasıl kurulacağıdır. Bu yazıda o kurguyu dört parçada ele alıyoruz: sınavın iskeleti, yıl planı, ders ders çalışma biçimi ve deneme sonucunu doğru okumak.
2027 LGS'nin iskeleti: oturumlar, süre ve ağırlık
Bakanlığın 2027 Yılı Sınav Uygulama Takvimine göre LGS kapsamındaki merkezî sınav 13 Haziran 2027 Pazar günü yapılacak. Sorular 8. sınıf öğretim programlarına dayanır. Sınavın yapısı son kılavuzda şöyledir:
| Oturum | Test | Soru | Süre | Katsayı |
|---|---|---|---|---|
| 1. oturum (sözel) | Türkçe | 20 | 75 dakika (oturum) | 4 |
| 1. oturum (sözel) | T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | 1 | |
| 1. oturum (sözel) | Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | 1 | |
| 1. oturum (sözel) | Yabancı Dil | 10 | 1 | |
| 2. oturum (sayısal) | Matematik | 20 | 80 dakika (oturum) | 4 |
| 2. oturum (sayısal) | Fen Bilimleri | 20 | 4 |
Kaynak: MEB, Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (Tablo-1, Tablo-2). 2027 sınavı için yeni kılavuz yayımlandığında oradaki değerler esas alınır.
Bu tablodan üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, süre iki oturumda farklı akar: sözel oturumda soru başına ortalama 1,5 dakika, sayısal oturumda 2 dakika düşer. İkincisi, ağırlık eşit değildir: katsayılarla çarpılmış "ağırlıklı net" en fazla 270'tir ve bunun 240'ı Türkçe, matematik ve fenden gelir. Üçüncüsü, yanlışın bedeli vardır: her testte net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur.
Bu son kural işaretleme kararını matematiksel bir soruya çevirir. Dört seçenekli bir soruda körlemesine işaretlemenin beklenen değeri sıfırdır (dörtte bir ihtimalle bir doğru, dörtte üç ihtimalle üçte bir doğru kaybı). Gerekçeyle bir seçenek elenebiliyorsa beklenen değer dokuzda bire, iki seçenek elenebiliyorsa üçte bire çıkar. Yani doğru kural "emin değilsen boş bırak" değil, "eleyemiyorsan boş bırak, gerekçeyle eleyebiliyorsan işaretle"dir. Bu karar sınav günü değil, denemelerde alışkanlık hâline getirilir.
Puanın nasıl hesaplandığını ve ağırlıklı net hesaplayıcısını ayrıntılı olarak YKS ve LGS puanı nasıl hesaplanır yazımızda bulabilirsiniz.
Kasım'dan Haziran'a üç evre: temel, karma, ritim
Otuz haftayı tek tip geçirmek, yılın en sık yapılan hatasıdır. İlk aylarda yalnızca deneme çözen öğrenci, eksik temeli her denemede yeniden ölçer ama onarmaz. Son aylarda hâlâ yeni konu açan öğrenci ise sınav temposunu hiç kurmadan Haziran'a girer. Öğrenme araştırmaları, bilginin kalıcılaşmasında iki tekniğin öne çıktığını gösteriyor: kendini sınama ve zamana yayılmış tekrar (Dunlosky vd., 2013). Konuları birbirine karıştıran soru bloklarının ise öğrencinin soruya hangi yöntemin uyduğunu ayırt etmesini öğrettiği biliniyor (Rohrer ve Taylor, 2007). Üç evre bu bulguların takvime yerleştirilmiş hâlidir:
| Evre | Dönem | Ağırlık | Deneme |
|---|---|---|---|
| 1 · Temel | Kasım – yarıyıl tatili | Okulda işlenen ünitenin konu tekrarı + o üniteden kendi düzeyinde soru; Türkçede her gün kısa okuma | İki haftada bir; analiz deneme kadar önemli |
| 2 · Karma | Şubat – Nisan | Karışık (konular arası) soru blokları, yeni nesil sorular, yanlış defterinin ilk tam turu | Haftalık; aynı yayın ailesinden |
| 3 · Ritim | Mayıs – 13 Haziran 2027 | Yeni konu yok; deneme + yanlış türü analizi + eksik kazanıma kısa dönüş; uyku ve sınav saati düzeni | Haftada bir ya da iki, sınav saatinde |
Evre sınırları kurumumuzun planlama çerçevesidir; öğrencinin okul takvimi ve deneme verisi sınırı kaydırabilir.
Evreler arasındaki geçişi takvim değil veri belirler. Bir ünitede kendi düzeyindeki soruların çoğu doğru çözülüyorsa, o ünite karma bloklara geçer. Hâlâ temel düzeyde zorlanılıyorsa, karma bloklar yalnızca hatayı çoğaltır. Bu yüzden ilk evrede çözümlü örnek payı yüksek tutulur. Henüz uzmanlaşmamış öğrenci için adım adım çözülmüş örneği incelemek, kendi başına soru çözmekten daha verimlidir (Sweller ve Cooper, 1985).
Ders ders: her test başka bir çalışma biçimi ister
LGS'nin altı testi aynı türden bilgi ölçmez. "Her gün her dersten soru çöz" kuralı bu farkı görmez. Aşağıdaki ayrım, sahada en çok kayıp gördüğümüz yerlerden hareketle yazıldı.
Türkçe: okuma bir beceridir, hızla değil kanıtla gelişir
Türkçe testinin büyük kısmı paragraf, sözel mantık ve görsel ya da tablo okumadan oluşur. Okuma araştırmaları, anlamanın metinden bir zihinsel model kurmak olduğunu gösterir: okur, cümleleri kendi bilgisiyle birleştirip metnin ne söylediğine dair bir temsil üretir (Kintsch, 1988). Yanlış cevap çoğu zaman bu temsil eksik kurulduğunda gelir. Öğrenci metni okumuş ama soru kökünün istediği ilişkiyi metinde aramamıştır. Bu yüzden işe yarayan alışkanlık, hız değil kanıttır. Soru kökündeki ilişkiyi işaretlemek (neden, sonuç, karşılaştırma, ana düşünce), metinde o ilişkiyi taşıyan cümleyi bulmak ve seçenekleri bu cümleye göre elemek. Özetleme, soru sorma, açıklama ve tahmin etme adımlarıyla birlikte okumanın anlamayı geliştirdiği uzun zamandır biliniyor (Palincsar ve Brown, 1984). Günlük kısa ama düzenli bir okuma bloğu, hafta sonu yapılan uzun bir paragraf maratonundan daha çok getirir. Uzun soru kökleriyle baş etmeyi LGS'de mantık ve muhakeme yazımızda ayrıca ele aldık.
Matematik: yeni nesil soru, okumayı modele çevirmektir
Yeni nesil matematik sorularında işlem çoğu zaman zor değildir. Zor olan, uzun bir durumu doğru matematiksel modele çevirmektir. Pólya'nın klasik dört adımı burada hâlâ en iyi rehberdir: problemi anlamak, plan kurmak, planı uygulamak ve geriye dönüp kontrol etmek (Pólya, 1945). Öğrencinin en çok atladığı adım birincisidir. Verilenleri ve isteneni kendi cümlesiyle yazmadan işleme başlayan öğrenci, doğru işlemi yanlış soruya uygular. Çalışma bloğunda bu yüzden soru sayısından önce soru türü çeşitliliği önemlidir: aynı modelin farklı bağlamlarda göründüğü sorular, öğrencinin yapıyı tanımasını sağlar. Yanlış defterinde de "bilmiyordum" ile "yanlış modelledim" ayrı satırlara yazılmalıdır.
Fen bilimleri: deney düzeneği, değişken ve grafik
Fen sorularının belirgin bir kısmı bir deney düzeneği, bir tablo ya da bir grafik üzerinden sorulur. Burada ölçülen, bilgiden çok bilimsel muhakemedir: hangi değişkenin değiştirildiği, hangisinin sabit tutulduğu, sonucun neye bağlanabileceği. Konu bilgisi eksik olan öğrenci kadar, düzeneği okumadan seçeneklere geçen öğrenci de kaybeder. Etkili çalışma, her deney sorusunda üç soruyu sistematik olarak sormaktır. Bağımsız değişken ne? Bağımlı değişken ne? Hangi değişkenler sabit tutuldu? Kavram yanılgısı taşıyan konular (kuvvet ve hareket, basınç, madde ve ısı) için çözümlü örnek ve tartışma payı yüksek tutulur.
İnkılap tarihi, din kültürü ve yabancı dil: kısa, sık ve geri çağırarak
Bu üç testin her biri 10 sorudur ve 1 katsayıyla girer. İlk bakışta "sonraya bırakılabilir" görünürler. Oysa üst dilimde öğrenciler arasındaki farkın önemli bir kısmı tam da burada oluşur, çünkü ana derslerde netler birbirine yaklaşır. Bu derslerin doğru çalışma biçimi uzun oturum değil, zamana yayılmış kısa tekrardır. Aynı içeriği tek seferde uzun süre çalışmak yerine aralıklarla tekrar etmenin kalıcılığı belirgin biçimde artırdığı geniş bir literatürle gösterilmiştir (Cepeda vd., 2006). Tekrarın biçimi de önemlidir: notu yeniden okumak yerine kendini sınamak, bilgiyi uzun süre koruyan yoldur (Roediger ve Karpicke, 2006). Haftada üç-dört kez 20-25 dakikalık bir blok, bu üç ders için çoğu öğrencide yeterli bir taban oluşturur. Yabancı dilde kelime tekrarı ve kısa okuma metni aynı bloğa sığar.
Süre yönetimi: 75 ve 80 dakika nasıl bölünür?
Denemede "süre yetmedi" diyen öğrencinin sorunu çoğu zaman hız değil, bütçesizliktir. Oturuma girmeden önce hangi teste ne kadar zaman ayrılacağı bellidir ve bir soruda bütçe aşıldığında o soru işaretlenip geçilir. Aşağıdaki tablo, kurumumuzun çalışma planlarında kullandığı tempoyu gösterir:
| Test | Soru | Planlama temposu | Toplam |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 20 | 1,5 dk/soru | 30 dk |
| T.C. İnkılap Tarihi | 10 | 1,3 dk/soru | 13 dk |
| Din Kültürü | 10 | 1,2 dk/soru | 12 dk |
| Yabancı Dil | 10 | 1,1 dk/soru | 11 dk |
| Sözel oturum | 50 | 66 dk / 75 dk · 9 dk kontrol ve işaretleme payı | |
| Matematik | 20 | 2,2 dk/soru | 44 dk |
| Fen Bilimleri | 20 | 1,8 dk/soru | 36 dk |
| Sayısal oturum | 40 | 80 dk / 80 dk · pay yok |
Planlama temposu, resmî oturum süresinin soru sayısına bölünmesinden ve derslerin göreli zorluğundan türetilen kurum normudur (Fermat çalışma planı normları); bir hedef değil, başlangıç ölçüsüdür.
Tablonun söylediği en önemli şey sayısal oturumdadır: matematik ortalama 2,2 dakika, fen 1,8 dakika alırsa 80 dakikanın tamamı biter ve kontrol payı kalmaz. Bu yüzden denemelerde fen temposunu soru başına 1,5 dakikaya yaklaştırmak, matematiğe nefes payı bırakmanın en doğrudan yoludur. Sözel oturumda ise yaklaşık dokuz dakikalık pay vardır. Bu pay, optik forma geçişe ve geri dönülecek sorulara ayrılmalıdır. Hangi testle başlanacağı kişiseldir; ancak sıra her denemede aynı tutulmalıdır ki sınav günü yeni bir karar verilmesin.
Deneme sonucunu doğru okumak: net, ağırlıklı net, puan, yüzdelik dilim
Bir deneme sonuç belgesinde en az dört sayı bulunur. Bunlar birbirinden farklı şeyler söyler.
- Net: Doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur. Testin kendi içinde en güvenilir göstergedir.
- Ağırlıklı net: Netlerin Bakanlık katsayılarıyla çarpılıp toplanmasıdır, en fazla 270 olur. Kıyas için kullanışlıdır ama resmî puan değildir.
- Puan: Denemedeki puan bir tahmindir. Gerçek LGS puanı, o yıl sınava giren bütün adayların ortalaması ve standart sapmasıyla hesaplanan standart puanlara dayanır. Yayınevi bu hesabı kendi katılımcı havuzuyla yapar.
- Yüzdelik dilim: Puanın katılımcıların yüzde kaçı içinde kaldığını gösterir. Denemedeki dilim o denemenin havuzuna göredir. Havuz değiştikçe aynı net farklı dilime düşer.
Bu yüzden tek bir denemeden hedef okul hesabı yapılmaz. Daha doğru okuma üç adımlıdır. Önce aynı yayın ailesinden son üç-dört denemenin eğilimine bakılır. Sonra her yanlış ve boş soru bir türe ayrılır: bilgi eksiği, okuma hatası, işlem hatası ya da süre. Bu ayrım yapılmadan "matematik çalış" kararı, okuma hatasını matematik eksiği sanmak demektir. Son olarak her derste öğrencinin en iyi denemesi ile ortalaması arasındaki fark hesaplanır. Bu fark, öğrencinin bildiği hâlde kaçırdığı netlerdir. Kısa vadede en hızlı kazanç genellikle buradadır, çünkü yeni konu değil istikrar gerektirir. Ayrıntılı analiz yöntemi için deneme analizi nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.
Bakanlığın MEBİ platformu da 2026-2027 öğretim yılı için YKS ve LGS adaylarına yönelik ücretsiz Türkiye geneli deneme takvimi yayımladı. Bu denemelerin değeri havuzun genişliğindedir: yayınevi havuzlarından farklı olarak ülke ölçeğinde bir karşılaştırma sunar. Hedef okulun dilimini ise resmî yerleştirme raporlarından okumak gerekir. 2026 LGS sayılarla yazımız bu raporların nasıl okunacağını özetliyor.
8. sınıf velisi için üç kritik nokta
Birincisi, okul notu hâlâ önemlidir. LGS'de okul başarı puanı 6, 7 ve 8. sınıfların yıl sonu başarı puanlarının ortalamasıdır. Merkezî sınav puanı eşit olduğunda bakılan ilk ölçüttür; adrese dayalı yerel yerleştirmede ise belirleyicidir. Bu yılki ortak yazılı uygulamasının ayrıntıları için OYSS rehberimize bakabilirsiniz.
İkincisi, deneme sonucuna verilen tepki bir sonraki denemeyi etkiler. Düşük bir sonuç sonrasında baskıyı artırmak, öğrencinin denemeden kaçınmasına yol açabilir. Daha işe yarayan, yanlış türü analizine birlikte bakmak ve bir sonraki hafta için tek bir somut hedef belirlemektir. Veli rehberimiz bu ince çizgiyi ayrıntılı ele alıyor.
Üçüncüsü, düzen yoğunluktan önce gelir. Uyku saati, telefonun çalışma sırasında nerede durduğu ve haftalık planın gerçekten takvime sığıp sığmadığı, ek bir kaynak kitaptan daha çok fark yaratır. Bu konuyu "Çalışamıyorum": erteleme, telefon ve odak yazımızda araştırmalarla birlikte tartıştık.
Fermat'ta 8. sınıf yılı
Fermat Eğitim Kurumları'nda LGS grupları en fazla 8 kişiliktir. Bu sayı, öğretmenin her öğrencinin deneme sonucunu soru düzeyinde konuşabilmesi için seçilmiştir. Her denemeden sonra yanlışlar türüne göre ayrılır. FermatAI deneme sonuçlarından eksik kazanımları çıkarır ve bulguları öğretmene ve rehber öğretmene brifing olarak iletir. Pedagojik sonuç doğuran her karar ise öğretmen onayından geçer. Evde çalışmakta zorlanan öğrenciler için Baykuş Kütüphanesi her gün 08:00–22:00 arasında açıktır. Programın ayrıntıları LGS hazırlık sayfamızda; kurum seçerken sorulması gereken ölçütler LGS kursu seçim rehberimizde.
Sıkça sorulan sorular
2027 LGS ne zaman yapılacak? Millî Eğitim Bakanlığının 2027 Yılı Sınav Uygulama Takvimine göre LGS kapsamındaki merkezî sınav 13 Haziran 2027 Pazar günü yapılacak. Başvuru ve sonuç tarihleri sınav kılavuzuyla duyurulur.
LGS'de kaç soru var, süre ne kadar? Sınav aynı gün iki oturumdan oluşur. Sözel oturum 50 sorudur ve 75 dakika sürer: Türkçe 20, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 10, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10, Yabancı Dil 10. Sayısal oturum 40 sorudur ve 80 dakika sürer: Matematik 20, Fen Bilimleri 20.
LGS'de üç yanlış bir doğruyu götürür mü? Evet. Her testte net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur. Dört seçenekli bir soruda körlemesine işaretlemenin beklenen değeri sıfırdır; bir ya da iki seçenek gerekçeyle elenebiliyorsa işaretlemek beklenen değeri artırır.
Katsayısı 1 olan dersler ihmal edilebilir mi? Hayır. Türkçe, matematik ve fen 4 katsayıyla ağırlığın büyük kısmını taşır; ancak puan standart puandan hesaplandığı için tam puana yakın öğrencilerin ayrıştığı yer çoğu zaman inkılap tarihi, din kültürü ve yabancı dildir. Bu dersler uzun oturum değil, kısa ve düzenli tekrar ister.
Denemede çıkan puan gerçek LGS puanımı gösterir mi? Göstermez, yalnız tahmin eder. Gerçek puan, o yıl sınava giren bütün adayların ortalaması ve standart sapmasıyla hesaplanan standart puanlara dayanır. Yayınevi puanı kendi katılımcı havuzuna göre hesaplanır; tek bir deneme yerine aynı türden son üç-dört denemenin eğilimine bakmak daha doğrudur.
Yüzdelik dilim nedir, denemedeki yüzdelik dilim neden oynuyor? Yüzdelik dilim, öğrencinin puanının sınava girenlerin yüzde kaçının içinde kaldığını gösterir. Denemedeki dilim yalnız o denemeye katılanların havuzuna göredir; havuz değiştikçe aynı net farklı dilime düşer. Hedef okulun dilimi resmî yerleştirme raporlarından okunmalıdır.
Seçilmiş literatür
Bu yazıda başvurulan başlıca kaynaklar; iddiaların izlenebilir olması ve okuyucunun kendi doğrulamasını yapabilmesi için aşağıda listelenmiştir.
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, ÖDSGM (2026f). 2027 Yılı Sınav Uygulama Takvimi. odsgm.meb.gov.tr
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2026l). Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (23.03.2026; Tablo-1, Tablo-2, 11.2 MSP hesaplaması). mevzuat.meb.gov.tr
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, ÖDSGM (2026a). 2026 LGS Kapsamında Merkezî Sınav Raporu (duyuru, 10 Temmuz 2026). meb.gov.tr
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2026j). 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu (Tanımlar; 1.5 Merkezî ve Yerel Yerleştirme Esasları). meb.gov.tr
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2026m). MEBİ 2026-2027 YKS ve LGS Deneme Takvimi Belli Oldu (duyuru). meb.gov.tr
- Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58.
- Rohrer, D., & Taylor, K. (2007). The Shuffling of Mathematics Problems Improves Learning. Instructional Science, 35(6), 481–498.
- Sweller, J., & Cooper, G. A. (1985). The Use of Worked Examples as a Substitute for Problem Solving in Learning Algebra. Cognition and Instruction, 2(1), 59–89.
- Kintsch, W. (1988). The Role of Knowledge in Discourse Comprehension: A Construction-Integration Model. Psychological Review, 95(2), 163–182.
- Palincsar, A. S., & Brown, A. L. (1984). Reciprocal Teaching of Comprehension-Fostering and Comprehension-Monitoring Activities. Cognition and Instruction, 1(2), 117–175.
- Pólya, G. (1945). How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. Princeton University Press.
- Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed Practice in Verbal Recall Tasks: A Review and Quantitative Synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.
- Roediger, H. L., & Karpicke, J. D. (2006). Test-Enhanced Learning: Taking Memory Tests Improves Long-Term Retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
Son denemenin sonuç belgesi ve okulun yazılı notlarıyla gelin. Kalan haftaları üç evreye bölelim, her test için çalışma biçimini ve oturum süre bütçesini birlikte kuralım.
Randevu: fermatvip.com/randevu — 0546 260 54 46
İlgili okumalar: LGS hazırlık programı · 2026 LGS sayılarla · LGS'de mantık ve muhakeme
Akademik künye — Kurumumuzun eğitimde yapay zeka yaklaşımı dört kalıcı kayıtla açık erişimde belgelenmiştir. Kuram makalesi: DOI 10.5281/zenodo.21910882. Monografi: DOI 10.5281/zenodo.21894382. Tanım makalesi: DOI 10.5281/zenodo.21309306. Teknik rapor: DOI 10.5281/zenodo.21203519. Kayıtlar CERN tarafından işletilen Zenodo altyapısında tutulur; kuram makalesi ve teknik rapor ayrıca EdArXiv (Center for Open Science) ve SSRN üzerinde de açık erişimdedir. Tüm künyeler: Akademik Temel · Araştırma & Yayınlar.