"Ara tatil ne zaman" sorusu her yıl en çok aranan eğitim sorularından biridir; cevabı bir tarihtir. Ama sınav yılındaki bir öğrenci için asıl soru başkadır: bu tarihler yılı hangi parçalara böler ve her parça ne işe yarar? Bu yazı önce MEB'in resmî takvimini olduğu gibi verir, sonra o takvimi bir çalışma iskeletine çevirir. Tarihlerin tamamı MEB'in 2026-2027 eğitim öğretim yılı takvim duyurusundan (MEB, 2026c) alınmıştır; sınav tarihleri için ÖSYM ve MEB'in açıklamaları beklenmelidir, burada tahmin yoktur.
Resmî takvim: tarihler
- 1 Eylül 2026: öğretmenlerin mesleki çalışmaları
- 7-11 Eylül 2026: okul öncesi ve ilkokul 1. sınıf uyum eğitimleri
- 14 Eylül 2026 (Pazartesi): birinci dönem başlangıcı
- 16-20 Kasım 2026: birinci dönem ara tatili
- 22 Ocak 2027 (Cuma): birinci dönemin sonu
- 25 Ocak - 5 Şubat 2027: yarıyıl tatili
- 8 Şubat 2027 (Pazartesi): ikinci dönem başlangıcı
- 8-12 Mart 2027: ikinci dönem ara tatili
- 25 Haziran 2027 (Cuma): ders yılının sonu
Bu tarihlerden bir hesap çıkar (hesaplanmıştır): birinci dönem ara tatile kadar 9 hafta, ara tatilden dönem sonuna 9 hafta; ikinci dönem ara tatile kadar 4 hafta, ara tatilden ders yılı sonuna 15 hafta. Yani sınav yılı, tatillerle ayrılmış dört eşit olmayan bloktan oluşur: 9 + 9 + 4 + 15. Dördü aynı işi yapmaz.
Neden bloklar: öğrenme bilimi ne diyor?
Takvimi bloklara bölmenin gerekçesi, öğrenme biliminin en yerleşik iki bulgusudur. Birincisi aralıklı tekrar: Cepeda ve arkadaşlarının (2006) sentezine göre aynı toplam çalışma süresi tek seferde yığıldığında değil, zamana yayıldığında kalıcı olur; tatiller, tam da yayma noktalarıdır. İkincisi harmanlama: Rohrer ve Taylor (2007), konuların blok blok değil karışık sırayla çalışılmasının sınav performansını artırdığını göstermiştir; bu, yılın ilerleyen bloklarında konu çalışmasından karma denemeye geçişin gerekçesidir. Üçüncü bir bulgu da tatillerin nasıl kullanılacağını belirler: Walker'ın (2017) uyku araştırması, uykunun öğrenilenin pekiştirildiği asıl zaman olduğunu gösterir; tatilde uyku düzenini bozan bir "yoğun program", öğrendiğini silen bir programdır.
Blok 1 — 14 Eylül-13 Kasım (9 hafta): inşa
Yılın ilk dokuz haftası, konu inşasının en verimli olduğu dönemdir: okul temposu yeni, deneme yükü henüz hafif, dikkat taze. Bu blokta hedef, konu bitirmek değil, hangi konularda hangi yanlış türünün yapıldığını öğrenmektir. Blok sonunda, ara tatilden önce, öğrencinin elinde ders bazında bir yanlış haritası olmalıdır: bilgi eksiği mi, yanılgı mı, dikkat mi. Deneme sınavının netin ötesinde nasıl analiz edildiğini anlatan yazımız bu haritanın nasıl çıkarıldığını anlatır. Blok 1'in en sık hatası, konu yetiştirme telaşıyla analizi ertelemektir; ara tatile "neyi neden yapamadığımı bilmeden" giren öğrenci, tatili de körlemesine harcar.
Ara tatil 1 — 16-20 Kasım (5 gün): kapatma haftası
Beş günlük ara tatil, yığarak çalışmak için değil kapatmak için vardır. Önerilen kullanım tek cümledir: iki deneme, bir analiz, üç konu. Tatilin başında ve sonunda birer deneme; aradaki analizden çıkan en fazla üç konunun telafisi; uyku düzeninin okul günlerindeki gibi korunması. Beş günde "tüm konuları bitirmek" isteyen program, Cepeda'nın (2006) bulgusunun tam tersidir; yığılan çalışma tatil bitince silinir. Blok 1'de çıkarılan yanlış haritası burada işe yarar: telafi edilecek üç konu, en çok net kaybettiren üç konudur, en sevilmeyen üçü değil.
Blok 2 — 23 Kasım-22 Ocak (9 hafta): derinleşme ve dönem sonu
İkinci dokuz hafta, okulun birinci dönem sınavlarıyla çakışır; sınav yılındaki öğrenci için en gergin bloktur. Buradaki karar, okul ve sınav hazırlığının tek programda nasıl yürütüleceğidir; okul başarısı ile YKS'yi birlikte yürütmeyi anlatan yazımız bu dengeyi ele alır. Çalışma biçimi bu blokta değişir: konu inşasından geri çağırmaya. Roediger ve Karpicke'nin (2006) test etkisi bulgusu, öğrenilen konuyu yeniden okumak yerine kapalı defterle hatırlamanın kalıcılığı katladığını gösterir; ikinci blokta her hafta bir önceki bloğun konularından geri çağırma yapılmalıdır. Blok sonunda, yarıyıl tatilinden önce, öğrencinin elinde "birinci yarı bilançosu" olmalıdır: hangi dersler hedefte, hangileri geride.
Yarıyıl — 25 Ocak-5 Şubat (2 hafta): ikinci sezonun açılışı
İki haftalık yarıyıl, sınav yılının en değerli tatilidir; çünkü hem yeterince uzun hem de sınava yeterince uzaktır. Doğru kullanımı, onu bir "tatil" değil, bir ikinci sezon açılışı olarak görmektir: ilk hafta birinci yarı bilançosuna göre geride kalan derslerde yoğun telafi; ikinci hafta ikinci dönemin planını kurmak ve deneme temposuna geçmek. Kalan süreye göre plan yazımızda anlattığımız ilke burada işler: sınava kalan süre bu noktada yaklaşık dört buçuk aydır ve plan artık "konu bitirme" değil "mesafe kapatma" planıdır. Kurumumuzda yarıyıl, mezun grubuyla birlikte yeniden ölçümün yapıldığı, hedef sıralamanın gözden geçirildiği dönemdir.
Blok 3 — 8 Şubat-5 Mart (4 hafta): tempo
Dört haftalık kısa blok, ikinci dönemin ısınma turudur. Kısa olduğu için hedefi dardır: haftalık deneme ritmini oturtmak ve yarıyılda kurulan planın ilk düzeltmelerini yapmak. Bu blokta yeni konu açmak yerine, harmanlanmış (karışık konulu) soru çözümüne geçilmelidir; Rohrer ve Taylor'ın (2007) bulgusu, harmanlamanın özellikle sınava yakın dönemde konu ayrımı yapabilme becerisini güçlendirdiğini gösterir. Deneme mekaniği el kitabımız branş ve genel deneme dengesini bu dönem için ele alır.
Ara tatil 2 — 8-12 Mart (5 gün): son kapatma
Mart ara tatili, Kasım'dakiyle aynı kuralı taşır (iki deneme, bir analiz, üç konu) ama bir fark vardır: bu, sınavdan önceki son planlı boşluktur. Kasım'da telafi "konu" düzeyindeydi; Mart'ta "yanlış türü" düzeyine iner. Bu tatilde öğrencinin sorması gereken soru "hangi konuyu bilmiyorum" değil, "hangi konuda hangi türden yanlış yapıyorum ve o türü nasıl keserim" sorusudur. Uyku ve rutin yine korunur; sınava üç ay kala bozulan uyku, kazanılan netleri götürür (Walker, 2017).
Blok 4 — 15 Mart-25 Haziran (15 hafta): sınav dönemi
Son blok, yılın en uzunudur ve sınav tarihini içerir. Bu yazı yazıldığında ÖSYM 2027 YKS takvimini ve MEB 2027 LGS tarihini açıklamamıştı; açıklandığında bu blok iki alt parçaya bölünür: sınava kadar olan haftalar ve sınav haftası. Bloğun mantığı, yeni öğrenmeden çok koruma ve keskinleştirmedir: haftalık deneme, deneme analizi, yanlış türü bazlı kısa telafi, geri çağırma. Zimmerman'ın (2002) öz-düzenleme döngüsü (planla, uygula, değerlendir) bu blokta haftalık değil günlük ritme iner. Okul ders yılı sınavdan sonra da sürebilir; öğrencinin yılın sonunu okul takvimine değil sınav tarihine göre kurması bu yüzden gerekir.
8. sınıf için üç fark
LGS öğrencisi aynı takvimi kullanır ama üç farkla. Birincisi, okul notu. YKS'de ortaöğretim başarı puanı yerleştirme puanına eklenir; LGS'de merkezî sınav puanı tek başına sıralar, okul başarısı ise yerel yerleştirmede rol oynar. Bu yüzden 8. sınıf öğrencisi okul sınavlarını sınav hazırlığının rakibi değil, yerel yerleştirme güvencesi olarak görmelidir; Blok 2 ve Blok 3'teki okul sınav dönemleri bu gözle planlanır. İkincisi, soru tipi. LGS'nin uzun, bağlamlı ve grafik okumalı soruları bilgiyi değil bilgiyi kullanmayı ölçer; bu yüzden Blok 1'de konu inşası kadar okuma-anlama disiplini de kurulmalıdır. 2026 LGS'de Türkçenin ayırt ediciliğinin en düşük test olması (öğrencilerin birbirine yakın kümelenmesi), kolay görünen derste hatasızlığın neden belirleyici olduğunu gösterir; 2026 LGS'yi sayılarla anlattığımız yazıda bu tabloyu ayrıntılı verdik. Üçüncüsü, süre. LGS haziranın ilk yarısında yapılagelmiştir; 2027 tarihi açıklandığında Blok 4'ün sınav öncesi parçası YKS'ninkinden birkaç hafta kısa olabilir. Bu, Mart ara tatilinin 8. sınıf için daha da kritik olduğu anlamına gelir: son kapatma haftası, gerçekten sondur.
Veli için üç kural
Takvim velinin de elindedir; üç kural yeter. Tatil, çocuğun değil planın tatilidir: beş günde yığılan program hem uykuyu hem öğrenileni bozar; "iki deneme, bir analiz, üç konu" formülü velinin de ölçütüdür. Blok başları konuşma zamanıdır: dokuz haftalık bloğun başında hedefi, sonunda bilançoyu konuşmak, her akşam "ders çalıştın mı" sormaktan daha çok işe yarar. Sınav yılında destek ile baskı arasındaki çizgiyi anlattığımız veli rehberimiz, bu konuşmaların nasıl kurulacağını ayrıntılı ele alır.
Bu iskelet Fermat'ta nasıl işler?
Kurumumuzun yıllık planı MEB bloklarına oturur: blok başlarında hedef koyma ve ölçüm, tatillerde kapatma haftası, yarıyılda ikinci sezon açılışı, son blokta deneme kültürü. Her öğrencinin haftalık planı bu iskelet üzerinde, cuma denemesinin sonucuna göre kurulur; FermatAI denemeden yanlış türlerini ve kapatılacak konuları çıkarır, koçluk görüşmesi tatil haftalarının üç konusunu belirler. Maarif Modeli'nin (MEB, 2024) beceri temelli programı, blokların işini de belirler: birinci yarıda kavram inşası, ikinci yarıda beceriyi yeni bağlamda kullanma.
Sonuç: takvim tatil listesi değil, dönem planıdır
2026-2027 takvimi sınav yılını dört bloğa ve üç tatile böler: 9 hafta inşa, 5 gün kapatma, 9 hafta derinleşme ve dönem sonu, 2 hafta ikinci sezon açılışı, 4 hafta tempo, 5 gün son kapatma, 15 hafta sınav dönemi. Her parçanın tek bir işi vardır ve tatillerin işi dinlenmek değil kapatmaktır; ama kapatma, yığarak değil ölçerek yapılır. Yılınızı bu iskelete birlikte oturtmak isterseniz kurumumuza bekleriz.
Seçilmiş literatür
Bu yazıda başvurulan başlıca kaynaklar; iddiaların izlenebilir olması ve okuyucunun kendi doğrulamasını yapabilmesi için aşağıda listelenmiştir.
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2026c). 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Çalışma Takvimi (Genelge duyurusu). meb.gov.tr
- Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed Practice in Verbal Recall Tasks: A Review and Quantitative Synthesis. Psychological Bulletin, 132(3), 354–380.
- Rohrer, D., & Taylor, K. (2007). The Shuffling of Mathematics Problems Improves Learning. Instructional Science, 35(6), 481–498.
- Roediger, H. L., & Karpicke, J. D. (2006). Test-Enhanced Learning: Taking Memory Tests Improves Long-Term Retention. Psychological Science, 17(3), 249–255.
- Walker, M. (2017). Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams. Scribner.
- Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70.
- T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli — Öğretim Programları. Ankara. (Alan becerileri MAB, kavramsal beceriler KB, eğilimler E ve sosyal-duygusal beceriler SDB kodlamaları bu programdan alınmıştır.)
Randevu: fermatvip.com/randevu — 0546 260 54 46
İlgili okumalar: Kalan süreye göre plan · Okul başarısı ile YKS'yi birlikte yürütmek · Deneme mekaniği el kitabı
Akademik künye — Kurumumuzun eğitimde yapay zekâ yaklaşımı dört kalıcı kayıtla açık erişimde belgelenmiştir. Kuram makalesi: DOI 10.5281/zenodo.21910882. Monografi: DOI 10.5281/zenodo.21894382. Tanım makalesi: DOI 10.5281/zenodo.21309306. Teknik rapor: DOI 10.5281/zenodo.21203519. Kayıtlar CERN tarafından işletilen Zenodo altyapısında tutulur; kuram makalesi ve teknik rapor ayrıca EdArXiv (Center for Open Science) ve SSRN üzerinde de açık erişimdedir. Tüm künyeler: Akademik Temel · Araştırma & Yayınlar.